Ανδρικός Παράγοντας Υπογονιμότητας: Τι Πρέπει να Γνωρίζουμε;
Η υπογονιμότητα επηρεάζει περίπου 15% των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Σε περίπου 40–50% των περιπτώσεων, εντοπίζεται πρόβλημα στο σπερματοζωάριο ή στη λειτουργία του, δηλαδή πρόκειται για ανδρικό παράγοντα υπογονιμότητας.
-Αίτια Ανδρικής Υπογονιμότητας:
Η ποιότητα του σπέρματος μπορεί να επηρεάζεται από ποικίλους παράγοντες:
1. Ιατρικά αίτια:
- Κιρσοκήλη: Διεύρυνση των φλεβών του φλεβικού δικτύου του οσχέου, μειώνει την ποιότητα του σπέρματος.
- Ορμονικές διαταραχές: Π.χ. υπογοναδοτροφικός υπογοναδισμός.
- Γενετικές ανωμαλίες: Σύνδρομο Klinefelter, μικροελλείψεις στο χρωμόσωμα Υ.
- Αποφρακτικές αιτίες: Απόφραξη σπερματικών πόρων ή απουσία του σπερματικού πόρου (CBAVD).
- Λοιμώξεις – Φλεγμονές των όρχεων, των εκφορητικών πόρων, του προστάτη.
- Αντισώματα κατά του σπέρματος
2. Περιβαλλοντικοί και τρόπος ζωής:
- Κάπνισμα, αλκοόλ, χρήση ναρκωτικών ουσιών
- Παχυσαρκία
- Χημικά/τοξίνες ή ακτινοβολία
- Στρες
- Έκθεση σε θερμότητα (π.χ. σάουνα, στενά εσώρουχα)
-Διάγνωση Ανδρικής Υπογονιμότητας:
Η βασική διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει:
- Σπερμοδιάγραμμα: Αξιολόγηση συγκέντρωσης, κινητικότητας, μορφολογίας και όγκου σπέρματος.
- Ορμονικός έλεγχος: FSH, LH, τεστοστερόνη, προλακτίνη.
- Υπερηχογράφημα οσχέου: Για κιρσοκήλη ή αποφράξεις.
- Γενετικός έλεγχος: Όταν υπάρχει σοβαρή ολιγοσπερμία ή αζωοσπερμία.
- Βιοψία όρχεως: Σε περιπτώσεις μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας.
-Θεραπευτικές Επιλογές:
1. Συντηρητική/Ιατρική θεραπεία:
- Ορμονική θεραπεία για υπογοναδισμό.
- Αντιβιοτική αγωγή για λοιμώξεις.
- Θεραπεία κιρσοκήλης με χειρουργική αποκατάσταση.
2. Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή:
Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν είναι επαρκής ή υπάρχει σοβαρή ανωμαλία στο σπέρμα, εφαρμόζονται τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής:
- IUI (ενδομητρική σπερματέγχυση): Σε ήπιες διαταραχές του σπέρματος.
- IVF (εξωσωματική γονιμοποίηση): Σε μέτριες διαταραχές.
- ICSI (ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου): Σε σοβαρή ολιγοσπερμία ή αζωοσπερμία. Επιτρέπει τη γονιμοποίηση με ένα μόνο σπερματοζωάριο.
- TESE / Micro-TESE: Λήψη σπερματοζωαρίων απευθείας από τον όρχι σε περιπτώσεις αζωοσπερμίας.
-Συμπερασματικά:
Ο ανδρικός παράγοντας είναι εξίσου σημαντικός με τον γυναικείο στην αξιολόγηση της υπογονιμότητας. Η σωστή διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση, σε συνεργασία με μονάδες εξωσωματικής γονιμοποίησης, προσφέρουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας στα περισσότερα ζευγάρια.
-Βιβλιογραφία:
- Agarwal A, Mulgund A, Hamada A, Chyatte MR. (2015). A unique view on male infertility around the globe. Reproductive Biology and Endocrinology, 13(1), 37. https://doi.org/10.1186/
s12958-015-0032-1 - Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. (2021). Diagnostic evaluation of the infertile male: a committee opinion. Fertility and Sterility, 117(2), 318–327. https://doi.org/10.1016/j.
fertnstert.2021.01.010 - Esteves SC et al. (2021). Male infertility: new insights and strategic considerations in the era of ICSI. Asian Journal of Andrology, 23(4), 364–375. https://doi.org/10.4103/aja.
aja_5_21 - Schlegel PN. (2009). Causes of azoospermia and their management. Reproductive BioMedicine Online, 19(4), 423–430. https://doi.org/10.1016/S1472-
6483(10)60175-0
