Παθήσεις Σαλπίγγων και Υπογονιμότητα:
Τι Πρέπει να Γνωρίζετε
Οι σάλπιγγες είναι δύο λεπτοί σωληνώδης σχηματισμοί κεφαλαιώδους σημασίας αφού η φυσιολογική τους λειτουργία είναι απαραίτητη για τη φυσική σύλληψη, καθώς εκεί γίνεται η γονιμοποίηση του ωαρίου. Παθήσεις που προκαλούν απόφραξη ή δυσλειτουργία των σαλπίγγων αποτελούν συχνή αιτία υπογονιμότητας στις γυναίκες – σε ποσοστό περίπου 25-35% των περιπτώσεων.
– Αίτια Βλάβης των Σαλπίγγων
Η βλάβη ή απόφραξη των σαλπίγγων μπορεί να οφείλεται σε:
- Φλεγμονές – Σαλπιγγίτιδα: Μικροβιακοί παράγοντες (π.χ. χλαμύδια κτλ).
- Ενδομητρίωση: Ενδομητρικός ιστός μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή ή συμφύσεις γύρω από τις σάλπιγγες.
- Εξωμήτριες κυήσεις: Μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμό ή καταστροφή της σάλπιγγας.
- Χειρουργικές επεμβάσεις: Π.χ. για σκωληκοειδίτιδα, επεμβάσεις στην περιοχή των ωοθηκών, ή πυελικές συμφύσεις.
- Φυματίωση γεννητικών οργάνων (σπανιότερα σε αναπτυγμένες χώρες).
- Υδροσάλπιγγα – Πυοσάλπιγγα: Παθολογική συλλογή υγρού στη σάλπιγγα λόγω χρόνιας απόφραξης.
-Διάγνωση Βλαβών των Σαλπίγγων:
Η αξιολόγηση της διαβατότητας και της μορφολογίας των σαλπίγγων γίνεται με:
- Υστεροσαλπιγγογραφία (HSG): Ακτινογραφική μέθοδος με σκιαγραφικό που δείχνει αν οι σάλπιγγες είναι ανοικτές.
- Σαλπιγγογραφία με υπερηχογράφημα (HyCoSy): Εναλλακτική, μη επεμβατική μέθοδος με αφρώδες υγρό.
- Λαπαροσκόπηση: Η πιο ακριβής μέθοδος, που επιτρέπει άμεση όραση των σαλπίγγων και πιθανή αποκατάσταση.
-Θεραπευτικές Επιλογές:
Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τη βαρύτητα και το είδος της βλάβης:
1. Χειρουργική αποκατάσταση:
- Σε περιπτώσεις ήπιων συμφύσεων ή μερικής απόφραξης.
- Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ειδικά σε νεαρές γυναίκες χωρίς άλλους παράγοντες υπογονιμότητας.
2. Αφαίρεση σαλπίγγων (σαλπιγγεκτομή)
- Ενδείκνυται σε υδροσάλπιγγα, γιατί το τοξικό υγρό μπορεί να μειώσει την επιτυχία εξωσωματικής γονιμοποίησης.
-Πότε Συνιστάται Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF);
Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί τη θεραπεία εκλογής όταν:
- Υπάρχει αμφοτερόπλευρη απόφραξη σαλπίγγων.
- Η σαλπιγγική βλάβη είναι εκτεταμένη ή μη αναστρέψιμη.
- Έχουν αποτύχει προηγούμενες προσπάθειες χειρουργικής αποκατάστασης.
- Υπάρχει υδροσάλπιγγα (συνήθως προηγείται σαλπιγγεκτομή).
Η IVF παρακάμπτει εντελώς τη λειτουργία των σαλπίγγων, καθώς η γονιμοποίηση γίνεται στο εργαστήριο και το έμβρυο μεταφέρεται απευθείας στην ενδομήτρια κοιλότητα.
-Συμπερασματικά:
Οι παθήσεις των σαλπίγγων αποτελούν μια από τις βασικές αιτίες γυναικείας υπογονιμότητας. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή επιλογή θεραπείας – είτε χειρουργική είτε εξωσωματική – αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επίτευξης εγκυμοσύνης. Η προσέγγιση πρέπει να είναι εξατομικευμένη, σε συνεργασία με εξειδικευμένο γυναικολόγο αναπαραγωγής.
-Βιβλιογραφία:
- Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. (2021). Evaluation and treatment of tubal factor infertility. Fertility and Sterility, 116(6), 1324–1330. https://doi.org/10.1016/j.
fertnstert.2021.09.007 - Johnson NP, Mak W. (2002). Surgical treatment for tubal disease in women due to infertility. Cochrane Database Syst Rev, (1), CD002125. https://doi.org/10.1002/
14651858.CD002125 - Strandell A et al. (1999). Hydrosalpinx reduces in-vitro fertilization/embryo transfer pregnancy rates. Human Reproduction, 14(2), 576–582. https://doi.org/10.1093/
humrep/14.2.576 - Sakar MN, Gul T, Atay AE. (2010). Evaluation of tubal factor in infertility using hysterosalpingography. Ginekologia Polska, 81(9), 684–687.
